Inflasi dah perlahan. Kenapa bil bulanan tak turun?

Bila inflasi perlahan, kita mudah terbayang barang akan kembali kepada harga lama. Tetapi kadar kenaikan dan paras harga ialah dua angka yang menjawab soalan berbeza.

Katakan satu bakul barang berharga RM100. Tahun pertama, harganya naik 10% menjadi RM110.

Tahun kedua, kadar kenaikan perlahan kepada 2%. Harga baharu ialah RM112.20, sebab 2% itu dikira atas RM110. Kadar dah jauh lebih rendah, tetapi bakul yang sama masih lebih mahal daripada tahun sebelumnya.

Dalam contoh dua tahun ini, kenaikan terkumpul ialah 12.2%, bukannya 12%. Peratus bagi tahun kedua menggunakan asas harga yang dah meningkat.

Data tahunan juga ada tempoh perbandingan

Inflasi tahunan membandingkan indeks sesuatu bulan dengan bulan yang sama setahun sebelumnya. Ia bukan jumlah kenaikan sejak kita mula bekerja, dan bukan juga perubahan semua harga berbanding minggu lepas.

Kalau sewa dah naik pada tahun lepas kemudian kekal, bajet kita masih menanggung sewa yang lebih tinggi. Pada masa sama, kesan kenaikan lama itu terhadap perbandingan tahunan akan berubah apabila tempoh rujukannya bergerak.

Itulah sebabnya pengalaman belanja beberapa tahun tak semestinya boleh diringkaskan dengan satu angka inflasi bulanan dalam tajuk berita.

Untuk bajet sendiri, banding barang yang sama

Cuba ambil tiga bulan rekod belanja dan asingkan makanan, rumah, pengangkutan serta komitmen lain. Kemudian lihat bahagian mana yang paling banyak berubah.

Bila banding resit, semak kuantiti sekali. Beras 5kg dengan 10kg tak boleh dibanding menggunakan jumlah bayaran sahaja. Untuk barang yang sama saiz pun, perubahan jenama atau kekerapan membeli boleh mengubah jumlah bulanan.

Kalau kenaikan datang daripada harga seunit, itu isu kos. Kalau harga sama tetapi kita membeli lebih banyak, tindakan yang diperlukan mungkin berbeza.

Data CPI berguna untuk melihat perubahan harga pada peringkat negara. Rekod belanja sendiri pula menunjukkan bahagian mana dalam hidup kita yang sedang menggunakan lebih banyak duit. Kedua-duanya menjawab soalan yang berbeza dan boleh digunakan bersama.

Rujukan kaedah dan skop CPI: OpenDOSM. Data source: Department of Statistics Malaysia. Contoh RM100 dan semua pengiraan dalam artikel ini oleh Pelabur Bijak; ia tidak merujuk bakul belanja sebuah isi rumah sebenar.

Kandungan Pelabur Bijak disediakan dengan bantuan AI. Rujukan disertakan supaya pembaca boleh semak sumber asal. Baca dasar editorial ↗